لیست

لیست

فرانتز لیست ( ۱۸۸۶ – ۱۸۱۱ ) در مجارستان متولد شد . او جوانی خوش سیما و جذاب بود که با اجراهای فوق انسانی و شگفت انگیز خود ، اروپایی‌های دوست‌دار موسیقی را به شدت مات و مبهوت خود ساخت . موسیقی او به قدری شهرت پیدا کرد که آوازه‌اش از پاریس تا مسکو به گوش می‌رسید . حتی توانسته بود تا موسیقیدانان هم عصر خود را حیرت زده کند .

برامس در مورد او گفته بود : ” کسی که نوازندگی لیست را نشنیده باشد ، نمی‌تواند از نواختن پیانو حرفی به میان بیاورد ” . شوپن هم دوست داشت تا اتود‌های خود را به سبک نوازندگی لیست بنوازد . روبرت شومان هم در مورد او می‌گوید : ” لیست با هنرش تک تک حاضران را به دام انداخته و با آن‌ها به دلخواه خود رفتار می‌کرد . در چند ثانیه ظرافت ، جسارت ، زیبایی و آشوب ، یکی پس از دیگری سر می‌رسند . ساز زیر دستش می‌گدازد و می‌درخشد ” .

پدرش مباشر املاک خاندان استرهازی ( از خاندان سلطنتی و اشرافی مجارستان ) بود که ژوزف هایدن هم به این خاندان خدمت کرده بود . از یازده سالگی در وین به تحصیل پرداخت و در آنجا با شوبرت و بتهوون آشنا شد . لیست از نوجوانی تا آخرین سال‌های دهه سوم زنگیش ، در شهر پاریس به سر برد . در آن زمان پاریس به شهری تبدیل شده بود که نهضت رمانتیک در آن به شکوفایی رسیده بود .

لیست و دیداری که سرنوشت ساز شد

او در نوزده سالگی ، زمانی که به عنوان یک پیانیست برجسته شناخته شده بود ، با نیکولو پاگانینی آشنا شد . پاگانینی ویولنیستی زبردست و فوق العاده حرفه‌ای بود . لیست از چیره دستی و مهارت او در نوازندگی ویولن حیرت زده شده بود . به همین خاطر تصمیم گرفته بود تا پاگانینیِ پیانو شود . برای تحقق چنین هدفی تصمیم گرفت تا چند سالی از اجرای کنسرت دست بکشد و روزانه بین هشت تا دوازده ساعت تمرین پیانو داشته باشد . می‌توان گفت که بعد از طی این پروسه ، به بزرگ ترین پیانیست زمان خود تبدیل شد . در تصویر زیر ، نیکولو پاگانینی را در دوران جوانی می‌بینید :

لیست

لیست برای اثبات مهارت و چیره دستی خود در نوازندگی پیانو ، اتود‌هایی به نام اتود‌های برتر ( Transcendental Etudes ) ساخت . در این مجموعه ، قطعاتی را که پاگانینی برای ویولن ساخته بود ، برای پیانو تنظیم کرد . او می‌گوید : ” پیانو من ، خودِ من ، زبان مادری من و زندگی من است . ده انگشت انسان توان آفرینش هارمونی‌هایی دارد که صد‌ها اجرا کننده بوجود می‌آورند ” . از سال ۱۸۳۹ تا ۱۸۴۷ ، به طور خستگی ناپذیری به سر تا سر اروپا سفر کرد تا آن مجموعه اتود‌ها را اجرا کند که مورد تحسین همگان واقع شد .

فرانتز لیست تمایل داشت تا به عنوان یک آهنگساز مطرح دیده شود . در سی و شش سالگی بود که تصمیم گرفت از سفر کردن و اجرای آثارش دست بکشد و رهبری ارکستر دربار دوک بزرگ وایمار را به عهده گرفت . بعد از این اتفاق ، آثار ارکسترال فراوانی را آفرید . تلاش‌های او در این راستا باعث بوجود آمدن فرم جدیدی از موسیقی شد که این فرم بر آهنگسازان بعد از او تاثیر گذاشت . در آن زمان دوک وایمار به نوعی کانون موسیقی نو شده بود . لیست آثار آهنگسازان هم دوره خود مثل برلیوز ، شومان و واگنر را رهبری می‌کرد . باید گفت که فرانتز لیست یکی از سخاوتمند ترین و متواضع ترین موسیقیدانان جهان به شمار می‌رفت . چون که در او اثری از خودخواهی دیده نمی‌شد . طوری که مثلا حمایت مالی و اجرایی او از واگنر ، نقشی حیاتی در موفقیت این آهنگساز داشت .

لیست در زمینه کاری خود ، نویسنده‌ای پرکار بود . او به نقد نویسی و چاپ کتاب‌هایی درباره شوپن و برخی افراد دیگرمی‌پرداخت . در این مورد دو بانو که هر دو نویسندگانی اشراف زاده بودند ، او را همایت می‌کردند . یکی از آن‌ها کنتس ماری داگو ( Countess Marie d’Agoult ) بود که مدتی با لیست زندگی مشترکی را داشت . بانوی دیگر ، همکار او در وایمار به نام شاهدخت روس ، کارولین ساین – وینگنشتاین ( Carolyne Sayn-Wingenstein ) بود که مسلکی مذهبی نیز داشت .

لیست و دگرگونی در زندگی

در سال ۱۸۶۱ منش و شرایط زندگی فرانتز لیست به کلی دگرگون شد . طوری که از مقامش در وایمار کناره گیری کرد و برای تحصیلات مذهبی ، به شهر رم رفت . در سال ۱۸۶۵ کشیش شد . هم عصران لیست از کار‌های نا همگون او مبهوت شده بودند . در هفده سال پایانی عمر خود ، بین شهر‌های رم ، وایمار و بوداپست در سفر بود . در بوداپست ، مدیر آکادمی موسیقی شد . در طی این سال‌ها هم بصورت تجربی و نامنسجم ، آثاری را از خود ساخت که با استقبال چندانی مواجه نشد .

احمدرضا مرادی هستم . با افتخار و با تمام وجود سعی دارم تا مطالبی مفید و کاربردی برای شما در زمینه موسیقی فراهم کنم .

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *